Over creatief werken, overspannenheid en opnieuw leren voelen wat rust is. Ontspanning na overspannenheid.

Ik schrijf dit als persoonlijk verhaal. Na een intense periode waarin mijn hoofd voortdurend ‘aan’ stond en mijn lijf steeds vaker op de rem trapte, belandde ik in iets wat ik zelf het beste kan omschrijven als overspannenheid. Niet één groot moment, maar een optelsom: te lang doorgaan, te weinig herstellen, te veel willen. Je herkent het misschien wel, je hebt zelf de nodige uitdagingen en verlies meegemaakt maar toch blijf je steeds de kracht vinden om door te gaan. Vooral vaak voor een ander, grenzen? Wat zijn dat? Maar ondertussen, loopt je batterij steeds verder leeg.

Bij mij was een lekkage aan de cv ketel de spreekwoordelijke druppel; ik heb het die avond gewoon allemaal netjes geregeld en was zelfs trots op mezelf: de ketel was gerepareerd, de kindjes lagen rustig te slapen, ik viel zelf ook gewoon in slaap om 23:00 uur. Maar de dag erna… Emoties, ik was op, leeg van binnen, iedere stap die ik moest zetten voelde als een marathon.

Hoe het begon (en waarom ‘gewoon ontspannen’ niet werkte)

Gewoon rust pakken is natuurlijk lastig met een jong gezin of wanneer je een drukke planning hebt. Ik ging gewoon naar mijn werk nadat ik de jongens had weggebracht en kwam daar huilend binnen, alleen: “Ik kan niet meer” kwam er uit. Ik melde me ziek en heb meteen mijn psycholoog gebeld: “Daar ben ik weer, ik dacht dat ik alles had doorgewerkt, maar dat is toch niet zo”. Ik volgde via haar een module ACT en dat heeft mij ontzettend veel veerkracht en balans gebracht!

Maar toch, het ontspannen en weer tot rust komen, dat ging niet zomaar.

Mijn systeem was zó gewend aan spanning en aanstaan dat stilzitten vaak juist onrust gaf. Mijn gedachten gingen harder, mijn lijf bleef alert. Ik merkte: ik had iets nodig dat laagdrempelig genoeg was om te kunnen doen met weinig energie, maar stevig genoeg om me houvast te geven.

Herkenbare signalen (bij mij) waren onder andere: snel overprikkeld zijn, slecht ‘uit’ kunnen, moeite met keuzes maken, en het gevoel dat zelfs leuke dingen energie kostten. Dat maakte het extra verwarrend: ik wílde wel, maar het lukte niet meer op wilskracht.

Creatief werken als tussenstap naar rust

Creatief werken werd voor mij een soort brug. Niet omdat het meteen ontspannen voelde, maar omdat het mijn aandacht op een veilige manier naar het hier-en-nu bracht. Terug in het lijf. Een potlood dat over papier gaat. Kleur die ontstaat. Iets maken zonder dat het ‘nut’ hoeft te hebben. De geur van verf.

Belangrijk detail: het ‘moeten’ moest er wel eerst af. Het ging niet om mooie resultaten, maar om het proces, net zoals ik ooit bij Creatieve Therapie leerde. Ik gaf mezelf toestemming om rommelig te beginnen, om iets halverwege weg te leggen, om ‘slechte’ schetsen te maken. Juist dat bleek helend.

Wat creatief werken mij leerde over ontspanning

1) Aanwezigheid is een vaardigheid. Als ik bezig was met iets simpels (bijvoorbeeld kleuren of knippen), merkte ik sneller wanneer mijn adem hoog zat of mijn schouders opgetrokken waren. Creativiteit werd een momentopname: “Hoe gaat het nu echt met me?”

2) Grenzen voelen vóórdat ik eroverheen ga. Ik oefende met stoppen op een ‘goed genoeg’-punt. Niet pas als ik leeg was, maar terwijl ik nog iets over had. Dat is lastig als je gewend bent om normaal door te gaan op wilskracht.

3) Mildheid werkt sneller dan discipline. Op dagen dat het niet ging, probeerde ik niet te ‘winnen’ van mijn weerstand. Ik zocht een kleinere versie: vijf minuten, één pagina, één kleur. Dat hielp me om weer vertrouwen op te bouwen.

Een klein creatief herstelritueel (dat je vandaag kunt proberen)

1. 1. Kies iets met weinig drempel. Papier en pen is genoeg.

1. 1. Zet een timer op 7 minuten. Kort genoeg om te overzien, lang genoeg om te landen.

1. 1. Maak één simpele afspraak met jezelf. Bijvoorbeeld: alleen lijnen tekenen, of alleen woorden opschrijven die in je opkomen.

1. 1. Let op je lijf. Adem, kaken, schouders. Waar zit spanning?

1. 1. Stop als de timer gaat. Ook als je ‘net lekker bezig’ bent. Juist dan oefen je grenzen.

1. 1. Sluit af met één zin. “Dit was genoeg voor vandaag.”

Waar jij klein kunt starten: het ontspanningsaanbod van Studio Puur Geluk

Ik zet zelf bewust creativiteit in  om weer in mijn lijf te komen, naast lekker naar buiten gaan, wandelen, gewoon buiten zijn. In het ontspanningsaanbod van Studio Puur Geluk neem ik jou daar graag in mee. Denk aan (mindful) stiltewandelingen en gelukswandelingen (vertraging, natuur en aandacht), maar ook aan creatieve workshops met een helende insteek. Creativiteit niet als ‘mooi maken’, maar als manier om te voelen, te ontladen en weer ruimte te ervaren.

Naast het ontspanningsaanbod is er natuurlijk ook ruimte voor wie meer wil: coaching en methodes zoals Acceptance and Commitment Therapy (ACT) met invalshoeken als Positieve Gezondheid, beeldende therapie en natuurcoaching. Juist de combinatie praten én doen, binnen én buiten, kan steun geven als je (weer) wilt leren ontspannen na stress, overspannenheid of na een periode van verandering, verlies en rouw.

Valkuilen die je onderweg kunt tegenkomen

Creativiteit kan óók een manier worden om te vluchten of te presteren. Dit zijn een paar valkuilen die ik herken (en hoe ik ermee omging):

• • “Het moet mooi/goed.” Oplossing: kies bewust ‘lelijke’ materialen (kladschrift, goedkope stiften) zodat de druk lager is.

• • Te lang doorgaan omdat het eindelijk goed voelt. Oplossing: stop met een timer en plan een vervolg-moment.

• • Vergelijken met anderen. Oplossing: maak iets dat niemand hoeft te zien; houd het privé.

• • Alles tegelijk willen (nieuwe hobby, nieuwe routine, nieuw leven). Oplossing: maak het zo klein dat je het zelfs op een slechte dag kunt doen.

Tot slot: langzaam is ook vooruitgang

Als ik iets meeneem uit deze periode uit mijn eigen leven, dan is het dat ontspanning niet altijd voelt als ontspanning, zeker niet in het begin. Soms voelt het eerst als onwennig, alsof je systeem moet leren dat het veilig is om te zakken, tot rust te komen.

Creatief werken geeft jou een zachte structuur: iets om te doen, zonder dat je hoeft te ‘presteren’. En misschien is dat wel de kern: een plek waar je gewoon even mens mag zijn, waar jij wordt gezien!

Ben jij ook bezig met herstellen na een intense periode? Wat helpt jou om spanning los te laten en welke creatieve vorm past bij jou? Wanneer je merkt dat je behoefte hebt aan een gedragen moment met meer begeleiding: een (stilte)wandeling, gelukswandeling of creatieve workshop via Studio Puur Geluk kan een fijne, laagdrempelige manier zijn om weer te oefenen met vertragen.

Kijk in de agenda naar het ontspanningsaanbod van Studio Puur Geluk. Tot snel!